Bankacılık uygulamasında para gönderirken karşınıza üç ayrı isim çıkabiliyor: havale, EFT ve FAST. Uygulamaların çoğu artık hangisini kullanacağınıza otomatik olarak karar verse de farkı bilmek, paranın ne zaman ulaşacağını tahmin etmenizi sağlar.
Havale
Havale, aynı banka içindeki iki hesap arasında yapılan para transferidir. Para bankanın kendi sistemi içinde el değiştirdiği için işlem anında gerçekleşir ve genellikle günün her saati yapılabilir. Çoğu banka kendi müşterileri arasındaki havale işlemlerinden ücret almaz.
EFT (Elektronik Fon Transferi)
EFT, farklı bankalardaki hesaplar arasında yapılan para transferidir. İşlem, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) ödeme sistemi üzerinden gerçekleşir. Bu nedenle EFT yalnızca sistemin çalıştığı saatlerde, iş günlerinde anında karşı tarafa ulaşır. Mesai saatleri dışında ya da hafta sonu verilen EFT talimatları, sistemin açıldığı ilk iş gününde işleme alınır.
FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi)
FAST, TCMB tarafından 2021 başında devreye alınan bir sistemdir. Farklı bankalar arasında 7 gün 24 saat, saniyeler içinde para transferi yapılmasını sağlar. Yani hafta sonu ya da gece yarısı başka bir bankaya para göndermek artık mümkün.
FAST'ın tek seferde gönderilebilecek tutar için bir üst limiti var. Bu limit TCMB tarafından belirleniyor ve zaman içinde güncelleniyor. Limitin üzerindeki tutarlar, bankanız tarafından otomatik olarak EFT olarak gönderilir ve EFT saatlerine tabi olur.
Karşılaştırma
| Havale | EFT | FAST | |
|---|---|---|---|
| Kime? | Aynı banka | Farklı banka | Farklı banka |
| Ne zaman? | Genelde 7/24 | İş günleri, sistem saatlerinde | 7/24 |
| Ne kadar sürer? | Anında | Sistem açıkken dakikalar içinde | Saniyeler içinde |
| Tutar sınırı | Bankanın belirlediği | Yüksek tutarlar için uygun | TCMB'nin belirlediği üst limit |
IBAN yerine Kolay Adres
FAST ile birlikte gelen Kolay Adres özelliği sayesinde IBAN yerine telefon numarası, e-posta adresi ya da T.C. kimlik numarası ile para gönderilebiliyor. Bunun için alıcının bu bilgiyi bankasında bir hesapla eşleştirmiş olması gerekiyor. Uzun IBAN numaralarını kopyalarken yaşanan hataları da ortadan kaldırıyor.
Güvenlik için birkaç hatırlatma
- Göndermeden önce alıcı adını mutlaka kontrol edin. Banka uygulamaları IBAN girildiğinde hesap sahibinin adını gösterir.
- FAST ile gönderilen para saniyeler içinde karşı hesaba geçer ve geri çağırmak çoğu zaman mümkün olmaz.
- Kendini banka, polis ya da savcılık çalışanı olarak tanıtıp "güvenli hesaba" para göndermenizi isteyen kişiler dolandırıcıdır. Resmi kurumlar telefonla para transferi istemez.
İşlem ücretleri bankadan bankaya ve hesap türüne göre değişiyor; güncel ücret tarifesini bankanızın internet sitesinde bulabilirsiniz.