30 Ağustos, Kurtuluş Savaşı'nın kaderini belirleyen günün yıl dönümü. 1922'de bu tarihte Dumlupınar civarında yapılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanıldı ve Anadolu'daki Yunan ordusunun ana gücü dağıtıldı.
Büyük Taarruz'a giden süreç
1921 yazındaki Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun geri çekilmeyi bıraktığı noktaydı. Ardından yaklaşık bir yıl boyunca ordu yeniden düzenlendi, eğitildi ve donatıldı. Bu dönemde cephede büyük çatışmalar yaşanmadı; hazırlıklar büyük bir gizlilik içinde yürütüldü.
Taarruzun planı, Yunan cephesinin güney kanadına ani ve güçlü bir darbe indirip ordunun geri çekilme yollarını kesmek üzerine kuruluydu.
26-30 Ağustos 1922
- 26 Ağustos sabahı taarruz, Afyonkarahisar yakınlarındaki Kocatepe'den Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın yönetiminde topçu ateşiyle başladı.
- 27 Ağustos'ta Afyonkarahisar geri alındı.
- 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da yapılan meydan muharebesiyle Yunan ordusunun ana kuvvetleri kuşatılıp büyük ölçüde imha edildi.
- 1 Eylül'de Mustafa Kemal Paşa ordulara tarihî emrini verdi: "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!"
- 9 Eylül 1922'de Türk ordusu İzmir'e girdi.
Zaferin ardından Mudanya Ateşkesi imzalandı ve süreç 1923'teki Lozan Antlaşması ile tamamlandı.
Bayramın kutlanması
30 Ağustos, 1926'dan beri Zafer Bayramı olarak kutlanıyor ve tam gün resmi tatil. Ankara'da Anıtkabir'deki törenin ardından illerde resmi törenler yapılır. Aynı gün Türk Silahlı Kuvvetleri Günü olarak da anılır; askeri okullardan mezun olan subaylar bu tarihte diplomalarını alır.
Afyonkarahisar'daki Büyük Taarruz Tarihi Milli Parkı, Kocatepe'deki anıt ve Dumlupınar'daki Şehitlik bu tarihleri yerinde görmek isteyenler için en anlamlı duraklar. Kocatepe'de sabaha karşı yapılan anma töreni, taarruzun başladığı saatleri yeniden yaşatıyor.
Kutlama mesajları
- 30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun. Bu zaferi bize armağan eden Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ve kahraman şehitlerimizi saygı ve minnetle anıyorum.
- Bağımsızlığın bedelini canlarıyla ödeyenleri unutmuyoruz. Zafer Bayramımız kutlu olsun.
- Kocatepe'de başlayan, Dumlupınar'da taçlanan zaferin yıl dönümü kutlu olsun.
İlgili yazılar: 18 Mart Çanakkale Zaferi ve 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü.